Chcielibyśmy przybliżyć Państwu wybrane zagadnienia dotyczące technicznej strony użytkowania specjalistycznych urządzeń podologicznych, zakupionych w firmie KERPRO. Przedstawiamy podstawowe informacje, które mogą być przydatne we właściwej eksploatacji sprzętu. 

1. SŁABE ODSYSANIE PYŁÓW

Podstawową sprawą jest regularne wymienianie worka na pyły oraz, jeśli nie daje to pełnego efektu, wymiana pozostałych filtrów. Im pełniejszy worek i zatkane filtry, tym większa możliwość zapychania się elementów wewnątrz układu odsysania!

Na zdjęciach typowy widok zatkanej końcówki roboczej.

W takiej sytuacji układ odsysania praktycznie jest całkowicie niesprawny, a dodatkowo, przy dużym nagromadzeniu się zbitych pyłów w końcówce roboczej, przestaje działać przycisk włączający mikrosilnik.

Jednym z objawów zatkania końcówki roboczej jest fakt szybkiego nagrzewania się mikrosilnika. Powietrze zasysające pyły podczas pracy spełnia również rolę czynnika chłodzącego mikrosilnik. Przy braku przepływu powietrza cała końcówka robocza szybko się nagrzewa.

Jednak zdecydowanie NIE ZALECAMY samodzielnego rozbierania i czyszczenia końcówki roboczej! Brak specjalistycznych narzędzi oraz wiedzy na temat budowy tego zespołu często prowadzi do uszkodzenia elementów elektronicznych umieszczonych w końcówce, co ma bardzo duży wpływ na późniejszy zakres i koszt naprawy.

Podsumowując: Jeżeli po wymianie torebki na pyły oraz kompletu filtrów, odsysanie jest nadal niewystarczające, prosimy o przysłanie frezarki do serwisu.

UWAGA!
Jeżeli po wymianie filtrów filtr dokładny (z tyłu frezarki) dosyć szybko pokrywa się czarnym pyłem, może to być sygnał konieczności wymiany w niedługim czasie szczotek węglowych w silniku odkurzacza (możliwa tylko raz) lub wymiany całego zespołu odkurzacza. NIE DOTYCZY frezarki BaehrTec A2000!

Frez wysuwa się z uchwytu, drgania i głośna praca końcówki roboczej (dla uproszczenia będziemy tu używać określenia FREZ dla wszystkich narzędzi rotacyjnych, czyli frezów stalowych, frezów z węglika spiekanego, frezów z nasypem diamentowym, nośników kapturków ściernych, kamieni do szlifowania, polerek itd.)

Zespół zacisku frezów w końcówce roboczej należy do elementów zużywających się w trakcie pracy i wymaga okresowej wymiany. Przy prawidłowym użytkowaniu okres ten nie powinien być krótszy niż 1,5 – 2 lata.
Jest jednak wiele czynników, które mogą wpłynąć na znaczne skrócenie tego czasu. Tutaj wymienimy kilka najczęściej spotykanych w praktyce: 

2. NIEPRAWIDŁOWA PRACA

Przypomnijmy sobie fragment instrukcji obsługi. Jak przedstawiono na rysunkach, podczas pracy frezarką należy unikać „ruchów ciągnących”, gdyż może to grozić wysunięciem się frezu z uchwytu.

Ruchy frezem pokazane na rys. 3 powodują zdecydowanie szybsze zużycie zacisku w końcówce roboczej. Dotyczy to również ruchów kolistych kapturkami ściernymi. Należy zwracać uwagę na pracę ruchami poprzecznymi i półkolistymi „pod górę”.

3. NIEWŁAŚCIWE LUB ZUŻYTE FREZY

Frezy powinno się kupować tylko u sprawdzonych dostawców! Przypadkowi sprzedawcy często oferują tanie produkty, niespełniające podstawowych wymagań, szczególnie jeśli chodzi o średnicę trzpienia. Nominalna średnica trzpienia wynosi 2,35 mm. Jeśli trzpień ma minimalnie większą średnicę co prawda wejdzie nam do uchwytu, ale spowoduje jego szybsze zużycie. Frez zbyt luźny – złej jakości lub zużyty przez nieprawidłową pracę (patrz poprzedni punkt) też będzie nam niszczył zacisk.

Kolejnym problemem są frezy mechanicznie uszkodzone. Frez z wyszczerbionym nasypem czy też nośnik z uszkodzoną główką tracą fabryczne wyważenie i w krótkim czasie powodują zniszczenie łożysk w uchwycie. Można to poznać po głośniejszej pracy zespołu i drganiach przenoszących się z łożysk na obudowę. To samo dotyczy wygiętego trzonka frezu. Najczęściej spowodowane jest to upadkiem końcówki roboczej z włożonym frezem na twardą posadzkę. TO SIĘ ZDARZA NAPRAWDĘ DOSYĆ CZĘSTO i jest wyraźnie widoczne po przysłaniu urządzenia do serwisu.

Na zdjęciu uszkodzona po upadku bez frezu stożkowa końcówka uchwytu, czasem mocne wgniecenie uniemożliwia włożenie frezu.

Upadek końcówki z włożonym frezem skutkuje przesunięciem wewnętrznych części w uchwycie i uszkodzenie łożysk. Jest to widoczne po rozmontowaniu uchwytu. Po takim upadku końcówki roboczej warto przy pierwszych objawach głośniejszej pracy, drgań lub nie trzymania frezu przysłać ją do wymiany, gdyż dłuższa praca z uszkodzonym uchwytem powoduje zniszczenie łożysk w mikrosilniku, który jest elementem nierozbieralnym, a wymiana całego mikrosilnika jest dosyć droga. We wszystkich wyżej opisanych przypadkach konieczna jest wymiana kompletu części znajdujących się w zespole uchwytu.

WSKAZÓWKA

Bardzo prostym i tanim sposobem na kontrolę frezów jest zakup testera frezów (koszt 21 zł) i okresowa kontrola ich stanu technicznego.

Frez nie wsuwa się do kontrolera.
Trzonek ma zbyt dużą średnicę – nie nadaje się do pracy.
Frez podczas pracy uszkodzi uchwyt.

Frez wsuwa się tylko częściowo.
Wygięty trzonek frezu (choć może to nie być widoczne gołym okiem).
Frez podczas pracy uszkodzi uchwyt i łożyska.

Po częściowym wsunięciu frez rusza się na boki.
Zbyt mała średnica trzonka – frez z wadą fabryczną lub uszkodzony podczas nieprawidłowej pracy lub nieprawidłowej dezynfekcji.
Frez podczas pracy uszkodzi uchwyt.

Frez wsuwa się do sprawdzianu lekko, ale bez nadmiernego luzu.
Tak, to jest właściwe narzędzie!

FREZY – WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA

Narzędzia rotacyjne przeznaczone do celów medycznych powinny być używane jedynie przez osoby do tego uprawnione, ze względu na swoje wykształcenie i powinny być one przekonane i mieć zaufanie do pracy z narzędziami rotacyjnymi.

Wszystkie narzędzia rotacyjne opracowane zostały z myślą o ich konkretnym przeznaczeniu. Z tego właśnie powodu ich niewłaściwe zastosowanie może być przyczyną przedwczesnego zużycia, niedopuszczalnego uszkodzenia użytkowanej powierzchni roboczej lub głowicy i/lub zranienia użytkownika lub pacjenta. Wszystkie narzędzia obrotowe powinny być obsługiwane wyłącznie przez przeszkolony personel lub specjalistów, którzy zdobyli niezbędne kwalifikacje, odbywając profesjonalne szkolenia oraz posiadają doświadczenie w zakresie praktycznego wykorzystania tych narzędzi.

Nowe narzędzia obrotowe pakowane są w warunkach niesterylnych i wymagają odpowiedniej sterylizacji przed użyciem. Nieprzestrzeganie wytycznych dotyczących sterylizacji może doprowadzić do skażenia mikrobiologicznego a następnie do zainfekowania pacjenta.

Należy zadbać o to, aby narzędzia obrotowe użytkowane były wyłącznie z turbinami i głowicami posiadającymi odpowiedni stan techniczny oraz spełniającymi niezbędne wymagania z zakresu higieny.

Narzędzia należy osadzać możliwie najgłębiej. Trzpienie lub wiertła należy odpowiednio zabezpieczyć, mocując je w mikrosilniku, a następnie przed pierwszym zastosowaniem, sprawdzić ich pracę przy minimalnej liczbie obrotów.

Należy ustawić odpowiednie tempo pracy frezu zgodne z zaleceniami dotyczącymi jego stosowania oraz optymalnych prędkości podanymi w instrukcji lub na opakowaniu. Wiertło i głowica powinny pracować z odpowiednią prędkością jeszcze przed przystąpieniem do opracowywania danej powierzchni. Podczas korzystania z narzędzi obrotowych należy zawsze dobrać odpowiednią prędkość pracy tych narzędzi oraz siłę nacisku.

Należy unikać sytuacji, w których dochodzi do klinowania się narzędzia lub wykorzystywania go jako dźwigni, gdyż może zwiększyć to ryzyko złamania się instrumentu.

Zastosowanie gruboziarnistej powłoki diamentowej może doprowadzić do intensywnego wydzielania ciepła. Podczas użytkowania tych produktów należy zatem zwrócić szczególną uwagę na odpowiednie chłodzenie oraz minimalizację nacisku. Po osiągnięciu odpowiedniej głębokości nacięć diamentem, niezbędne staje się użycie wiertła wygładzającego lub wiertła diamentowego o drobnym nasypie.

SIŁA NACISKU

Należy bezwzględnie unikać wywierania zbyt silnego nacisku na opracowywaną powierzchnię. Robocza siła nacisku nie powinna przekraczać 2N (ok. 200 p). Zastosowanie większej siły nie przyspiesza procesu zdejmowania warstw materiału, zaś może doprowadzić do uszkodzenia pracujących części narzędzia lub złamania ostrza. Może ono także spowodować nadmierne wydzielanie ciepła. Nadmierny nacisk może być przyczyną kruszenia się diamentowego nasypu lub ślizgania się ich, co zwiększa wydzielanie ciepłą.

CHŁODZENIE

Chcąc uniknąć nadmiernego wydzielania się ciepła podczas pracy urządzenia, można zapewnić jego irygację strumieniami wody. Niewłaściwe chłodzenie może prowadzić do odwracalnego lub nieodwracalnego uszkodzenia tkanek.

PRZECHOWYWANIE, DEZYNFEKCJA, CZYSZCZENIE I STERYLIZACJA

Narzędzia rotacyjne należy dezynfekować i czyścić i – gdy pozwala na to materiał, z którego są wykonane oraz gdy jest to wskazane – sterylizować przed pierwszym użyciem oraz niezwłocznie po każdorazowym zastosowaniu. Używane narzędzia należy zawsze zdezynfekować przed czyszczeniem.

Do momentu pierwszego zastosowania narzędzia powinny być przechowywane w oryginalnych opakowaniach, w temperaturze pokojowej, celem ochrony przed dostępem kurzu i wilgoci.

Wszystkie narzędzia rotacyjne mogą być poddawane sterylizacji zgodnie z EN DIN 554 (w autoklawie np. w temperaturze 134 st.C przez czas nie krótszy niż 3 minuty lub temperaturze 121 st. C). Należy przestrzegać zaleceń producenta autoklawu.
Przed przystąpieniem do procesu sterylizacji narzędzia należy oczyścić i odpowiednio zdezynfekować. Dezynfekcję można przeprowadzić ręcznie lub automatycznie. W przypadku poważnego skażenia narzędzia zaleca się oczyszczenie go ultradźwiękami.

Po oczyszczeniu narzędzia, należy obficie spłukać wodą destylowaną i niezwłocznie osuszyć. Należy unikać sytuacji, w których narzędzia będą pozostawały ze sobą w bezpośrednim kontakcie podczas czyszczenia i dezynfekcji, gdyż mogą one ulec uszkodzeniu. Podczas pracy w kontakcie ze skażonymi narzędziami zalecane jest użycie rękawic ochronnych.

Nie należy sterylizować narzędzi w temperaturze wyższej niż 180 st. C. Przekroczenie tej temperatury powoduje spadek twardości części roboczej narzędzia i skraca okres jego przydatności do użycia. Większość narzędzi polerskich nie należy sterylizować w temperaturze wyższej niż 135 st. C.

Narzędzia obrotowe wykonane z węglika spiekanego i stali nierdzewnej mogą ulegać korozji w roztworze do sterylizacji na zimno, co może doprowadzić do ich przebarwienia, skrócenia okresu ich przydatności do użycia i/lub osłabienia frezu. W przypadku tych wyrobów zalecane jest stosowanie antykorozyjnych preparatów do dezynfekcji oraz środków czyszczących. W celu uzyskania informacji na temat zalecanych preparatów, metod ich stosowania oraz czasu reakcji, należy zapoznać się z instrukcją producenta dotyczącą produktów czyszczących oraz dezynfekujących.

Nie należy dopuścić do kontaktu narzędzi z nadtlenkiem wodoru (H2O2)

ZALECANE OBORTY

Chcąc uzyskać optymalne wyniki pracy narzędziami rotacyjnymi, należy przestrzegać zalecanych wartości obrotów zgodnie z wykresem eksploatacyjnym. Długie ostro zakończone narzędzia mają tendencję do drgania w przypadku, gdy przekroczona zostanie maksymalna dopuszczalna prędkość ich pracy- może to doprowadzić do uszkodzenia danego instrumentu a także zranienia użytkownika lub pacjenta.